BORSA ENDEKSLERİ
Endekse dayalı vadeli işlem piyasalarına konu olan borsa endekslerinden en çok kullanılanlar bu bölümde yer almaktadır.
STANDARD AND POOR'S 500 Endeksi
Piyasalarda en yaygın olarak kullanılan Standard and Poor's 500 endeksi yüzde 93 'ü New York Menkul Kıymetler Borsasında ( NYSE ) geri kalanıda Amerikan Menkul Kıymetler Borsası ( AMEX ) ve tezgah üstü piyasada işlem gören 500 şirketin hisse senetlerine göre hesaplanmaktadır. Alım satımı Chicago Ticaret Borsasında (CME) yapılan S&P 500 endeksi değer ağırlıklı endeks hesabına göre hesaplanmaktadır.
Çok miktarda istikrarlı hisse senedi içerse de endeks , arbitraj ve program trading nedeniyle önemli ölçüde dalgalanma göstermektedir . Piyasa kapitalizasyonlari yüksek 200 farklı hisse senedi ile arbitraj portföyü oluşturarak S&P 500 endeksini ikame etmek mümkündür.
NEW YORK MENKUL KIYMETLER BORSASI (NYSE) Bileşik Endeksi
NYSE'de işlem gören bütün hisse senetlerini içermektedir. Hisse senetlerinin sayısı 2083 adettir. Bunlardan 1698 adedi ABD şirketlerine , 385 tanesi ABD dışındaki şirketlere aittir. Endeksin alım satımı New York Vadeli işlemler Borsası NYFE'de yapılmakta ve değer ağırlıklı endeks hesabına göre NYSE bileşik endeksi hesaplanmaktadir.
S&P 500 endeksi büyük oranda NYSE'de işlem gören hisse senetlerini içerdiği için NYSE bileşik endeksi ile S&P 500 endeksi arasındaki korelasyon katsayısı 1 'e yakındır.
DOW JONES Endüstriyel Ortalama Endeksi
Likiditesi en yüksek olan en büyük 30 Amerikan şirketinin fiyat ağırlıklı ortlaması kullanılarak hesaplanmaktadır. Alım satımı Chicago Board of Trade 'de yapılmaktadır.
MAJOR MARKET Endeksi
1980'lerin başında Dow Jones Endüstriyel Ortalama ( DJIA ) Endeksine dayalı vadeli işlem sözleşmelerinin Chicago Board of Trade' de ( CBT ) işlem görmesine izin verilmemesi üzerine CBT Major Market Endeksini ( MMI ) kullanmıştır. DJIA'de yer alan 20 şirketten çoğu MMI ‘de dahil edilmiştir. Bu nedenle MMI değeri DJIA değerine benzerdir.
Endeksi oluşturan hişse senetlerinin değiştirilmesinden ( endekse yeni hişse senedi dahil edilmesinden veya endeksten hisse senedi çıkartılmasından ) kaynaklanabilecek yapay değişmeleri önleyebilmek amacıyla MMI hesabında bölen kullanllmaktadır.
MMI'nin en önemli dezavantajı piyasa değeri küçük olan şirketle büyük olan sirketi eşit olarak kabul etmesidir. Ayrıca MMI 20 adet hişse senedinden oluştuğu için arbitraji vadeli işlem piyasasında en kolay olan endekstir. MMI'inin standart sapması VLI, S&P 500 ve NYSE endeksine göre daha fazladır.
VALUE LINE Endeksi
Endeksi oluşturan toplam hisse senedi sayısı 1700' dür. alım satımı Kansas City Board of Trade' de ( KCBT ) yapılmaktadır. Eşit agırlıklı endeks hesaplama yöntemiyle geometrik ortalama alınarak hesaplanmaktadır :
Value Line ( VL ) Endeksi çok sayıda hisse senedi içerdiği için standart sapması S&P 500, Major Market ve NYSE endekslerine göre daha düşüktür . Ayrıca VL endeksi ile söz konusu diğer 3 endeks arasındaki korelasyon endeks hesaplama yöntemindeki farklılık nedeniyle zayıftır.
Value Line endeksinin içerdiği hisse senetlerinin % 10 'u tezgah üstü piyasada işlem gördüğü için ekonomik haberlerin piyasaya ulaşmasi ile işlemin gerçekleşmesi arasında geçen sürenin uzun olmasi nedeniyle endeks portföyün gerçek değerini yansıtmamakta , bu nedenlede arbitrajcılardan fazla ilgi görmemektedir. Portföyünde tezgah üstü piyasada işlem
gören hisse senetlerini bulunduran portföy yöneticileri işe spot portföylerine daha çok benzediği için Value Line sözleşmelerini tercih etmektedirler.
CAC 40 Endeksi
Bu endeks fransiz borsasında işlem gören hisse senetleri içinde
işlem hacmi ve kapitalizasyon değeri en yüksek 40 adet hisse senedi kullanılarak hesaplanmaktadır. CAC 40 endeksi ile ilgili vadeli işlemler Marché a Terme International de France (MATIF) da gerçekleştirilmektedir.
FT-SE 100 Endeksi
Bu endeks Ingiliz hisse senedi piyasasında işlem gören piyasa kapitalizasyonu en yüksek 100 hisse senedi kullanılarak hesaplanmaktadır. FT-SE 100 ' e ait vadeli işlem sözleşmelerinin alım satımı London International Financial Futures Exchange'de gerçekleştirilmektedir.
Endekse Dayalı Vadeli İşlem Sözleşmelerinden Bazıları ve Özellikleri ( 2004 mayıs)
| sözleşme
|
Borsa
|
Değer
|
Endekse Dahil
Hisse senedi sayısı
|
Fiyat adımı
|
Son işlem günü
|
| S&P500
|
Chicago
Mercantile Exchange
|
250$ x endeks
|
500
|
25 $
|
sözleşme
ayındaki 3.perşembe |
| NYSE
|
New York
Futures Exchange
|
50 $ x endeks
|
1700
|
25 $
|
sözleşme
ayındaki 3.Cuma
|
| Dow Jones
|
Chicago Board of Trade
|
10$ x index
|
30
|
10 $
|
sözleşme
ayındaki 3.Cuma |
| Value
Line
|
Kansas City
Board of Trade
|
100$ x endeks
|
1683
|
5 $/sözleşme
|
sözleşme
ayındaki 3.perşembe
|
| FTSE
|
London
International Financial Futures Exc.
|
10£ x endeks
|
100
|
5 £
|
sözleşme
ayındaki son Cuma |
| CAC-40
|
Marché à
Terme International de France
|
10 euro x endeks |
40 |
5 euro
|
Teslim ayının son işlem günü saat 16.00
|
|